[ مقدمه ] كتابهايى كه در گذشته دربارهء سيرهء ائمه ( ع ) نگاشته شده است دربارهء زندگى دوازده امام ( ع ) كتابهاى بسيارى به رشته تحرير درآمده است . به عنوان نمونه مىتوان از كتابهايى همچون ارشاد شيخ مفيد ، اعلام الورى نوشتهء طبرسى - در اين كتاب خلاصه‌اى از زندگى پيامبر نيز ذكر شده است - كتب الآل نوشتهء ابن خالويه ، كتاب مواليد اهل بيت از ابن خشاب ، تذكرة الخواص از سبط بن جوزى حنفى ، كشف الغمه على بن عيسى اربلى ، فصول المهمه از ابن صباغ مالكى ، مطالب السؤول از محمد بن طلحه شافعى ، معالم العترة النبوية نوشتهء حافظ ابو محمد عبد العزيز بن اخضر جنابذى بغدادى حنبلى ، ذريهء طاهره از ابو بشر محمد بن حماد انصارى معروف به دولابى ، مناقب ابن شهر آشوب در احوال پيامبر ( ص ) و حضرت زهرا و دوازده امام ( ع ) ، مناقب ابو بكر خوارزمى ، مناقب ابو المؤيد و نيز ديگر مطالبى كه در كتابهايى همچون كافى و بحار و كتابهاى ديگر ذكر شده است ، ياد كرد . كتابهايى كه در گذشته به طور اخص دربارهء على ( ع ) نگاشته شده است در اين‌باره مىتوان به كتابهاى خصايص على ، تأليف نسايى و حافظ ابو نعيم اصفهانى و ابو عبد الرحمن سكرى و نيز كتاب ما نزل فيه ( على ) من القرآن نوشتهء حافظ ابو نعيم اصفهانى اشاره كرد . على ( ع ) سيد الوصيين و پس از پيامبر اسلام نخستين پيشواى مسلمانان و خليفهء آنان است .